Ruka
handen

Tijdens de reis naar Bosnië met LéLé Mam werd ik door Vincenta weer eens gewezen op het belang van handen. Vincenta leidde de lichaamswerk workshops. Handen in de lucht. Zwaaien naar elkaar. Handen uitslaan. Elkaar de handen geven. Jezelf koesteren door een hand te leggen op je hart. Ontspannen met een hand op je schouders. Kracht voelen met je handen.Contact maken met handen. Gebaren. Taal. Handen spreken...

Handen geven
Tijdens een van onze optredens voor een zaal vol Bosnische vrouwen zongen we een lied over handen, oftewel: ruka. We hielden elkaars handen vast. Plotseling stond er één vrouw op, kwam het podium op en gaf ons een hand. Ze strekte haar andere hand uit naar een vrouw in het publiek. Zij pakte de hand en reikte haar andere hand uit naar haar buurvrouw. Al gauw ontstond er een ketting. Een ketting van vrouwen. Een ketting van kracht.




Bekijk hiernaast de video, opgenomen in Bosnië		 Sono Loro
Dit moment deed me denken aan een gedicht van de Italiaanse dichter Davide Rondoni, 'Sono Loro'. Hij schreef een gedicht over vrouwen in de oorlog. Zìj zien hun mannen en zoons vertrekken, verdwijnen in de schaduw van de strijd. Zìj strijden tegen de golven van de dood.
En zìj zijn het - Sono Loro - die blijven. Zìj zijn het die terugkeren. Die alléén terugkeren.
Zìj zijn het die elkaar de handen geven en zo sterk staan. Met hun hand op hun hart houden zìj het leven warm. Zìj vouwen hun handen - en zeggen zo hun gebed, een gebed voor de hele wereld. Steeds weer...
     alle teksten en beeldmateriaal op deze site (c) Helen Botman